Sirke, limon, karbonat, tuz ve bir kalıp sabunla evin büyük bölümü temizlenebilir. Bu not, hangi doğal maddenin neyi neden temizlediğini, nerede işe yaramadığını ve nelerin karıştırılmaması gerektiğini özetler.
Malzeme kartları
Sirke (beyaz / elma sirkesi)
Acetum • Vinegar • Vinaigre — Etken madde: asetik asit (~%5). Zayıf asittir; kireci ve sabun kalıntısını çözer, yağı keser, kokuları nötrler. Cam, musluk ve çaydanlık kireci, koku giderme, çamaşırda parlatıcı. Bazı bakteri/virüsleri azaltır ama onaylı bir dezenfektan değildir; temizlemek ile dezenfekte etmek aynı şey değildir.
Limon
Citrus limon • Lemon • Citron — Etken madde: sitrik asit. Kireci çözer, koku giderir, tuzla birlikte bakır ve pirinci parlatır. Hafif antibakteriyeldir, dezenfektan değildir. Asidik olduğu için mermer ve doğal taşa zarar verir.
Karbonat (sodyum bikarbonat)
Natrium bicarbonicum • Baking soda • Bicarbonate de soude — Hafif alkalidir (mineral kökenli, bitki değil). Yumuşak aşındırıcı: parlak yüzeyleri çizmeden ovar; yağı söker, kokuyu emer. Sirkeyle karıştırılınca büyük ölçüde birbirini nötrler, ayrı kullanın.
Tuz
Sal • Salt • Sel — Sodyum klorür (NaCl). Aşındırıcı ovucudur; nemi ve dökülen sıvıyı çeker. Limon veya sirkeyle asidik ovma macunu oluşturur. Etkisi mekaniktir; hassas yüzeylerde dikkatli kullanın.
Arap Sabunu (zeytinyağı sabunu)
Sapo (Olea europaea) • Castile soap • Savon de Marseille — Bitkisel yağdan yapılmış yüzey aktif madde (surfaktan). Yağ ve kiri sudan ayırıp askıya alır. Zemin, halı, kumaş koltuk ve genel yüzeyler. İşlenmemiş ahşapta az su ile kullanın.
Kimya köşesi
Doğal temizliğin özü tek cümlede: asidi kirece, bazı yağa. Kireç, sabun kalıntısı ve pas gibi mineral kirler asitle (sirke, limon) çözülür; yağ ve gres gibi kirler bazla (karbonat, sabun) daha kolay sökülür.
Efsane: "Sirke + karbonat = süper temizleyici"
Sirke (asit) ile karbonatı (baz) karıştırınca oluşan köpürme, açığa çıkan karbondioksittir. Kimyasal olarak ikisi büyük ölçüde birbirini nötrler; geriye su, CO₂ ve bir miktar sodyum asetat kalır. Güçlü temizlik için ayrı kullanın: önce karbonatla ovun, sonra sirkeyle durulayın.
Asla karıştırmayın
Sirke ile çamaşır suyunu (hipoklorit) karıştırmak zehirli klor gazı açığa çıkarır.